Κρητικοί χοροί
5 είναι οι χοροί που χορεύονται σήμερα στην κρήτη κατά κύριο λόγο, και είναι ο συρτός ή χανιώτης, η σούστα, ο σιγανός, ο καστρινός ή μαλεβιζιώτης και ο πεντοζάλης. Υπάρχουν και πολλοί άλλοι παραδοσιακοί χοροί αλλά έχουν σταματήσει να χορεύονται στα περισσότερα μέρη της κρήτης.
Ο συρτός ή χανιώτης χορεύεται από άντρες και γυναίκες. Χορεύεται με τα χέρια πιασμένα από τα μπράτσα στο ύψος του ώμου και είναι ήρεμος και ξεκούραστος χορός. Ο πρώτος χορευτής μπορεί όμως να κάνει πολλές φιγούρες.
Η σούστα είναι ο ερωτικός χορός της κρήτης. Χορεύεται από ζευγάρια όπου οι χορευτές κινούνται με ελαφρά πηδηματάκια γύρω γύρω ο ένας από τον άλλο, χωρίς να ακουμπάνε εκτός από τις περιπτώσεις που κάνουν κάποια φιγούρα οπότε πιάνονται στα χέρια κτλ. Έχει πολλές φιγούρες, που την κάνουν έναν από τους πιο όμορφους χορούς.
Ο σιγανός χορεύεται από άντρες και γυναίκες με τα χέρια στους ώμους και μοιάζει με το χασαποσέρβικο. Χορεύεται από άντρες και γυναίκες και αποτελεί συνήθως την εισαγωγή στον πεντοζάλη.
Ο πεντοζάλης είναι γρήγορος πολεμικός χορός που έχει τις ρίζες του στον αρχαίο πυρρίχιο. Χορεύεται με πέντε “ζάλα” (βήματα) εξού και το όνομα πεντοζάλης. Οι χορευτές του πεντοζάλη είναι κυρίως άντρες, (αλλά μερικές φορές και γυναίκες) οι οποίοι χορεύουν με τα χέρια ενωμένα στους ώμους.
Ο καστρινός ή μαλεβιζιώτης ή πηδηχτός είναι ένας γρήγορος και όμορφος χορός. Αποτελείται από 8 βήματα και παραδοσιακά χορεύεται από άντρες αλλά πλέον τον χορεύουν και γυναίκες. Οι χορευτές πιάνονται από τις παλάμες, ενώ ο πρώτος του χορού κάνει πολλές φιγούρες.
Εκτός από τους 5 αυτούς χορούς υπήρχαν και άλλοι όπως ο απανωμερίτης, ο κατσιμπαρδιανός, κ.α αλλά έχουν πάψει εδώ και χρόνια να χορεύονται.
